Słownik GEO

Halucynacje AI

(AI hallucination, konfabulacja modelu)

Halucynacja AI to odpowiedź modelu językowego, która brzmi pewnie i spójnie, ale zawiera nieprawdziwe informacje. Model nie „kłamie” świadomie. Generuje tekst, który statystycznie pasuje do pytania, a gdy brakuje mu pewnych danych, wypełnia lukę czymś, co brzmi wiarygodnie.

Dla firmy to problem praktyczny. Klient pyta asystenta AI o cenę, godziny, zakres usług albo o to, kto jest właścicielem marki, i dostaje odpowiedź, której nie ma jak od razu sprawdzić. Jeśli odpowiedź jest błędna, decyzja zapada na podstawie błędu.

Jak wyglądają halucynacje o firmach

Najczęstsze typy, które widzimy w pomiarach:

TypPrzykład (hipotetyczny)
Nieaktualne faktycena z cennika sprzed dwóch lat, stary adres, dawny właściciel
Dopowiedziane cechy„klienci oceniają firmę bardzo dobrze”, choć w sieci nie ma żadnych opinii
Pomylone encjedane innej firmy o podobnej nazwie albo z tej samej ulicy
Przypisana ofertausługa, której firma nie świadczy, bo świadczy ją konkurent opisany w tym samym artykule
Zmyślone szczegółygodziny otwarcia, nazwiska, liczby, których nie ma w żadnym źródle

Przykład z naszego własnego pomiaru: w październiku 2026 r. jeden z systemów AI napisał o GeoLead, że „klienci oceniają firmę pozytywnie”, choć nie wskazał żadnego źródła opinii. Model dopowiedział cechę, która dobrze pasowała do opisu agencji. Więcej w artykule Pomiar widoczności w AI na własnej marce.

Skąd się biorą

  • Luki w danych. Gdy o firmie jest mało jednoznacznych informacji, model uzupełnia je prawdopodobnym tekstem. W naszym badaniu 117 stron polskich firm 36% nie miało w kodzie strony opisu firmy w danych strukturalnych.
  • Sprzeczne źródła. Dwie strony firmy, stary wpis w katalogu i nieaktualna wizytówka podają różne fakty. Model składa z nich jedną odpowiedź i miesza dane.
  • Stare dane treningowe. LLM bez wyszukiwania odpowiada z wiedzy z treningu, która może być sprzed miesięcy lub lat.
  • Słabe dopasowanie fragmentów. Systemy RAG wybierają fragmenty stron najbliższe znaczeniowo pytaniu. Jeśli na stronie nie ma akapitu, który wprost odpowiada na pytanie, do odpowiedzi trafia coś „obok”.

Jak ograniczyć halucynacje o swojej firmie

Halucynacji nie da się wyeliminować całkowicie, bo to cecha działania modeli. Można jednak znacząco ograniczyć ich ryzyko:

  1. Jeden zestaw faktów, wszędzie ten sam. Nazwa, adres, telefon, godziny, ceny i zakres usług identyczne na stronie, w wizytówce Google, w rejestrze i w katalogach.
  2. Opis firmy w danych strukturalnych. JSON-LD typu Organization lub LocalBusiness z pełnymi danymi i polem sameAs (patrz Knowledge Graph).
  3. Odpowiedzi na typowe pytania w treści strony. Krótkie, samodzielne akapity: „Ile kosztuje…”, „Czy obsługujecie…”, „Gdzie…”. Model ma wtedy z czego cytować zamiast zgadywać.
  4. Usuwanie starych danych. Nieaktualne strony, stare PDF-y z cennikami, porzucone profile w serwisach społecznościowych.
  5. Żadnych liczb bez źródła. Twierdzenie w stylu „3× więcej klientów” bez podstawy model może powtórzyć, a potem podważyć, jak w naszym własnym przypadku.
  6. Regularny pomiar. Stała lista pytań o firmę sprawdzana w kilku systemach AI, z zapisem błędów i źródeł, z których model je wziął.

FAQ

Czy można zgłosić halucynację do OpenAI albo Google?

Większość asystentów ma przycisk oceny odpowiedzi, ale pojedyncze zgłoszenie rzadko szybko zmienia wynik. Skuteczniej działa poprawienie źródeł, z których model bierze dane.

Skąd wiadomo, z jakiego źródła pochodzi błąd?

Systemy z wyszukiwaniem (ChatGPT z wyszukiwaniem, Perplexity, Google AI Overviews) często pokazują listę źródeł. Błąd zwykle da się powiązać z konkretną stroną: starym artykułem, katalogiem albo nieaktualną wizytówką.

Jak sprawdzić, co AI mówi o mojej firmie?

Zadaj kilku asystentom pytania o swoją firmę w czacie bez historii i porównaj odpowiedzi z faktami. Listę pytań zakupowych przygotuje bezpłatnie Generator pytań zakupowych. Pomiar 20 pytań w 4 systemach AI z listą błędów i źródeł to Audyt Start za 990 zł netto.

Powiązane hasła: JSON-LD, sameAs i Grounding.

Szerszy kontekst: Jak ChatGPT decyduje, którą firmę polecić i Czym jest GEO.

Sprawdź, co AI mówi o Twojej firmie

Audyt Start: 20 pytań zakupowych w ChatGPT, Gemini, Perplexity i Google AI Overviews, raport w 5 dni roboczych, 990 zł netto.

Audyt Start za 990 zł Bezpłatna konsultacja GEO