Halucynacje AI
(AI hallucination, konfabulacja modelu)
Halucynacja AI to odpowiedź modelu językowego, która brzmi pewnie i spójnie, ale zawiera nieprawdziwe informacje. Model nie „kłamie” świadomie. Generuje tekst, który statystycznie pasuje do pytania, a gdy brakuje mu pewnych danych, wypełnia lukę czymś, co brzmi wiarygodnie.
Dla firmy to problem praktyczny. Klient pyta asystenta AI o cenę, godziny, zakres usług albo o to, kto jest właścicielem marki, i dostaje odpowiedź, której nie ma jak od razu sprawdzić. Jeśli odpowiedź jest błędna, decyzja zapada na podstawie błędu.
Jak wyglądają halucynacje o firmach
Najczęstsze typy, które widzimy w pomiarach:
| Typ | Przykład (hipotetyczny) |
|---|---|
| Nieaktualne fakty | cena z cennika sprzed dwóch lat, stary adres, dawny właściciel |
| Dopowiedziane cechy | „klienci oceniają firmę bardzo dobrze”, choć w sieci nie ma żadnych opinii |
| Pomylone encje | dane innej firmy o podobnej nazwie albo z tej samej ulicy |
| Przypisana oferta | usługa, której firma nie świadczy, bo świadczy ją konkurent opisany w tym samym artykule |
| Zmyślone szczegóły | godziny otwarcia, nazwiska, liczby, których nie ma w żadnym źródle |
Przykład z naszego własnego pomiaru: w październiku 2026 r. jeden z systemów AI napisał o GeoLead, że „klienci oceniają firmę pozytywnie”, choć nie wskazał żadnego źródła opinii. Model dopowiedział cechę, która dobrze pasowała do opisu agencji. Więcej w artykule Pomiar widoczności w AI na własnej marce.
Skąd się biorą
- Luki w danych. Gdy o firmie jest mało jednoznacznych informacji, model uzupełnia je prawdopodobnym tekstem. W naszym badaniu 117 stron polskich firm 36% nie miało w kodzie strony opisu firmy w danych strukturalnych.
- Sprzeczne źródła. Dwie strony firmy, stary wpis w katalogu i nieaktualna wizytówka podają różne fakty. Model składa z nich jedną odpowiedź i miesza dane.
- Stare dane treningowe. LLM bez wyszukiwania odpowiada z wiedzy z treningu, która może być sprzed miesięcy lub lat.
- Słabe dopasowanie fragmentów. Systemy RAG wybierają fragmenty stron najbliższe znaczeniowo pytaniu. Jeśli na stronie nie ma akapitu, który wprost odpowiada na pytanie, do odpowiedzi trafia coś „obok”.
Jak ograniczyć halucynacje o swojej firmie
Halucynacji nie da się wyeliminować całkowicie, bo to cecha działania modeli. Można jednak znacząco ograniczyć ich ryzyko:
- Jeden zestaw faktów, wszędzie ten sam. Nazwa, adres, telefon, godziny, ceny i zakres usług identyczne na stronie, w wizytówce Google, w rejestrze i w katalogach.
- Opis firmy w danych strukturalnych. JSON-LD typu Organization lub LocalBusiness z pełnymi danymi i polem
sameAs(patrz Knowledge Graph). - Odpowiedzi na typowe pytania w treści strony. Krótkie, samodzielne akapity: „Ile kosztuje…”, „Czy obsługujecie…”, „Gdzie…”. Model ma wtedy z czego cytować zamiast zgadywać.
- Usuwanie starych danych. Nieaktualne strony, stare PDF-y z cennikami, porzucone profile w serwisach społecznościowych.
- Żadnych liczb bez źródła. Twierdzenie w stylu „3× więcej klientów” bez podstawy model może powtórzyć, a potem podważyć, jak w naszym własnym przypadku.
- Regularny pomiar. Stała lista pytań o firmę sprawdzana w kilku systemach AI, z zapisem błędów i źródeł, z których model je wziął.
FAQ
Czy można zgłosić halucynację do OpenAI albo Google?
Większość asystentów ma przycisk oceny odpowiedzi, ale pojedyncze zgłoszenie rzadko szybko zmienia wynik. Skuteczniej działa poprawienie źródeł, z których model bierze dane.
Skąd wiadomo, z jakiego źródła pochodzi błąd?
Systemy z wyszukiwaniem (ChatGPT z wyszukiwaniem, Perplexity, Google AI Overviews) często pokazują listę źródeł. Błąd zwykle da się powiązać z konkretną stroną: starym artykułem, katalogiem albo nieaktualną wizytówką.
Jak sprawdzić, co AI mówi o mojej firmie?
Zadaj kilku asystentom pytania o swoją firmę w czacie bez historii i porównaj odpowiedzi z faktami. Listę pytań zakupowych przygotuje bezpłatnie Generator pytań zakupowych. Pomiar 20 pytań w 4 systemach AI z listą błędów i źródeł to Audyt Start za 990 zł netto.
Powiązane hasła: JSON-LD, sameAs i Grounding.
Szerszy kontekst: Jak ChatGPT decyduje, którą firmę polecić i Czym jest GEO.
Sprawdź, co AI mówi o Twojej firmie
Audyt Start: 20 pytań zakupowych w ChatGPT, Gemini, Perplexity i Google AI Overviews, raport w 5 dni roboczych, 990 zł netto.
Audyt Start za 990 zł Bezpłatna konsultacja GEO